Een aanmaning of exploit ontvangen?

Begrippenlijst

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Om u een handvat te geven in incasso en gerechtsdeurwaarders terminologie hebben wij voor u een begrippenlijst opgesteld. Klik op één van bovenstaande letters voor een overzicht.
A

Aanmaning
Is de betalingstermijn verlopen en heeft de schuldenaar (debiteur) nog niet betaald? Dan stuurt de schuldeiser een aanmaning. Dit is een schriftelijke sommatie om het verschuldigde bedrag alsnog binnen een nieuw vastgesteld termijn te voldoen. Een aanmaning kan ook door een incassobureau of gerechtsdeurwaarder worden gestuurd.

Aanzegging
Een aanzegging is een gerechtelijke bekendmaking. Voorbeelden zijn een aanzegging van een openbare verkoop of een aanzegging tot ontruiming.

Advocaat
Een advocaat voert de procedure bij de rechtbank. Hij is verantwoordelijk voor de rechtszaak en zorgt ervoor dat alle benodigde documenten op tijd bij de rechtbank liggen. Ook voert hij het woord tijdens de rechtszitting.

Arbitrage
Vorm van geschillenbeslechting waarbij niet de rechter, maar een of meer door de partijen zelf aangewezen scheidsrechters (arbiters) een uitspraak doen.

Arrest
Arrest is een uitspraak of vonnis door een rechter. Een arrest wordt uitgesproken door het gerechtshof of Hoge Raad. Een vonnis door het kantongerecht.
 
B

Beschikking
In een procedure die gestart wordt met een verzoekschrift, bijvoorbeeld echtscheiding, alimentatie of bewind heet de uitspraak een beschikking. Uitgezonderd een verzoek tot faillissement, die uitspraak heet vonnis. Een beschikking is een uitspraak van de rechter gericht op één persoon of groep personen. In ieder geval is het geen besluit van algemene strekking.

Beslag
Het in beslag nemen van bepaalde zaken door een gerechtsdeurwaarder. Dit kan alleen na het verkrijgen van een executoriale titel zoals dwangbevel, vonnis of beschikking. Voorbeelden hiervan zijn beslag op roerende zaken maar ook op loon of beslag op een bankrekening.

Beslag vrije voet (BVV)
Het gedeelte van het periodieke inkomen waar geen beslag op gelegd kan worden.

Betekening
Een betekening is een gerechtelijke bekendmaking door een deurwaarder van stukken en mededelingen aan de schuldenaar.

Buitengerechtelijk
Zonder tussenkomst van rechter of dwangmiddelen proberen tot een oplossing van de zaak te komen.
 
C

Comparitie van partijen
Op bevel van de rechter moeten partijen persoonlijk verschijnen voor de rechter. De rechter wil hiermee inlichten verkrijgen over het geschil om het op minnelijke wijze (zonder gerechtelijke uitspraak) proberen op te lossen. De rechter bepaald de datum waarop een comparitie van partijen plaatsvindt.

Conclusie van antwoord
Een schriftelijke verweer van de gedaagde (ook wel schuldenaar of debiteur) op de inhoud van de dagvaarding.

Conservatoir beslag
Het beslag dat tot doel heeft verhaalobjecten veilig te stellen in het geval dat er niet beschikt wordt over een executoriale titel en er gevreesd moet worden voor verduistering van het verhaalsobject, via een advocaat wendt men zich tot de president van de rechtbank om verlof te krijgen voor conservatoir beslag, (presidiale titel).

Constatering
Een vaststelling door de deurwaarder van hetgeen hem uit eigen waarneming bekend wordt, ofwel wat hij zelf constateert, daarvan wordt door hem een akte opgemaakt, het zogeheten proces-verbaal van constatering, een proces-verbaal van constatering kan b.v. dienen als (aanvullend) bewijsstuk.

Cumulatief beslag Hiervan is sprake als er meer dan één beslag is gelegd op hetzelfde, b.v. op het loon, de bedragen waarvoor in de verschillende zaken beslag wordt gelegd worden bij elkaar opgeteld waarna de eerste beslaglegger verdeelt naar rato, d.w.z. iedere schuldeiser ontvangt naar verhouding, v.b. vordering Timmerman Pieterse € 1.000,00, vordering Auto+ € 500,00, maandelijks wordt € 300,00 ontvangen in het kader van het beslag, Pieterse krijgt 2/3 en dus € 200,00 en Auto+ dus € 100,00.

Curator
1. Persoon die door de rechtbank wordt aangewezen om op te treden namens iemand die handelingsonbekwaam is (onder curatele is gesteld).
2. In faillissementen is de curator degene die het vermogen van degene die failliet is gegaan te gelde maakt en verdeelt over de schuldeisers
 
D

Dagvaarding
Een dagvaarding is een schriftelijk oproep aan een gedaagde (schuldenaar of debiteur) om voor het gerecht te verschijnen.

Debiteur
Een debiteur of schuldenaar is degene die een bedrag verschuldigd is van de eiser (opdrachtgever).

Derdenarrest, Derdenbeslag
Het leggen van beslag door een deurwaarder op zaken (b.v. loon of een appartement enz.) van de schuldeigenaar die zich onder een derde bevinden, het leggen van beslag onder een derde is een ambtelijke handeling waarvan de deurwaarder een proces-verbaal opmaakt.

Derdenbeslag
Een beslag op goederen of gelden van de schuldenaar die onder derden berusten. Bijvoorbeeld beslag op loon, een uitkering of goederen die iemand anders voor de schuldenaar bewaart. Het derdenbeslag wordt gelegd door een gerechtsdeurwaarder in opdracht van de schuldeiser.

Descente
Gerechtelijke plaatsopneming, de rechter bepaalt in dat geval in een procedure dat hij de plaats waar het geschil betrekking op heeft zal bezichtigen om zich beter oordeel te kunnen vormen.

Deurwaarder, Gerechtsdeurwaarder
Een deurwaarder wordt benoemd door de Kroon en is belast met een aantal wettelijke taken. Voorbeelden hiervan zijn het uitbrengen van dagvaardingen, exploten, het verrichten van ontruimingen, inbeslagnemingen en executoriale verkopen.

Een toegevoegd kandidaat-deurwaarder is zelf niet benoemd door de Koningin, maar hij is toegevoegd aan een benoemde deurwaarder onder wiens verantwoordlijkheid hij de deurwaarderstaken uitvoert, een toevoeging wordt verleend door de minister van Justitie voor onbepaalde tijd of voor een bepaalde periode.

Dossier
Een verzameling van gegevens van de opdrachtgever en de debiteur die op een bepaalde zaak of persoon betrekking hebben.

Dupliek
Een tweede schriftelijke reactie van gedaagde (debiteur) op het eerste weerwoord (repliek) van de eiser.

Dwangbevel
Een ten uitvoer te leggen bevel om te betalen zonder dat rechtelijke tussenkomst vereist is, dwangbevelen kunnen slechts door bepaalde organen worden uitgevaardigd.
 
E

Eenmanszaak
Een onderneming waarbij het privé-vermogen en het vermogen vna de zaak van de ondernemer een geheel vormen, schuldeisers kunnen zich op het totale vermogen verhalen, inschrijving in het handelsregister is noodzakelijk.

Eis
Vordering van de schuldeiser op de schuldenaar.

Eiser
Degene die de gerechtelijke procedure start (ook wel genoemd opdrachtgever).

Executie
Het uitvoeren van vonnissen, beschikkingen, dwangbevelen en akten. Voorbeelden hiervan zijn beslag roerende zaken met openbare verkoop, ontruiming of derdenbeslag.

Executiegeschil
Een geschil omtrent de tenuitvoerlegging van een titel, b.v. een vonnis.

Executoriaal beslag
Handeling van de deurwaarder om bepaalde voorwerpen of gelden aan de macht van de verliezende partij te onttrekken zodat daarmee degene die door de rechter in het gelijk is gesteld zijn voorwerpen terug krijgt of zijn schuld betaald krijgt.

Executoriale titel
Vorm waarin een afschrift van een rechterlijk vonnis is opgemaakt, zodat de gerechtsdeurwaarder het vonnis ten uitvoer kan leggen. Een vonnis in executoriale vorm begint altijd met de woorden "In naam der koningin".

Exploot
Dit is de algemene benaming voor een ambtelijk stuk van de deurwaarder gedaan aan een betrokkene persoonlijk of aan zijn woonadres per gesloten envelop.
 
F

Faillissement
Een faillissement is een gerechtelijk beslag op het vermogen van een schuldenaar. Op aanvraag van de schuldenaar zelf of van een of meer schuldeisers spreekt de rechtbank in een vonnis het faillissement uit. In het vonnis benoemt de rechter een curator en een rechter-commissaris. De curator beheert de failliet boedel en is belast met de vereffening van de schulden. De rechter-commissaris houdt toezicht op de curator.
 
G

Gedaagde
De gedaagde in een gerechtelijke procedure is degene tegen wie een eis wordt gericht.

Gemeentelijke basisadministratie (GBA)
De administratie waarin iedere gemeente de gegevens van haar bewoners bijhoudt: geboortedatum, geboorteplaats, huwelijksgegevens, verblijfsgegevens en historische verblijfsgegevens (oude adressen), GBA-gegevens worden niet zomaar aan derde verstrekt i.v.m. privacy, aan deurwaarders worden de gegevens wel verstrekt t.b.v. het uitbrengen van een dagvaarding, hier is immers sprake van algemeen belang, namelijk dat geschillen aan de rechter kunnen worden voorgelegd en daarvoor zijn juiste adresgegevens onontbeerlijk.

Gerechtsdeurwaarder
Zie deurwaarder

Gerechtsdeurwaarderswet
Wet waarin het ambt van de gerechtsdeurwaarder is geregeld, de bevoegdheden, verplichtingen, benoeming en ontslag, nevenwerkzaamheden, tuchtspraak, enz.

Griffier
Persoon die een verslag maakt van de zitting en de rechter ondersteunt bij het schrijven van een vonnis.

Griffierecht
Bedrag dat aan een gerecht moet worden betaald wanneer men een civiele of bestuursrechtszaak start ter vergoeding van de kosten van de rechter, griffie enz.

Grondwet
In de grondwet staan de grondrechten en plichten van burgers, en de bevoegdheden van het parlement, de ministers en de Koningin. Er staat in hoe gemeenten en provincies moeten functioneren, hoe wetten worden gemaakt en hoe de rechtspraak in zijn werk gaat.

Grosse
Het afschrift van het vonnis dat de partij die in het gelijk gesteld is ontvangt.
 
H

Hoger beroep
Wanneer een van de partijen die betrokken is bij een procedure het niet eens is met de uitspraak kan hij zich in veel gevallen wenden tot een 'hogere' rechter, die een zaak opnieuw gaat beoordelen aan de hand van de ingebrachte bezwaren, om tegen b.v. de uitspraak van een kantonrechter hoger beroep te kunnen instellen dient een vordering echter wel een bedrag van tenminste € 1.750,00 te belopen.

Hoofdelijke aansprakelijkheid
Iemand die hoofdelijke aansprakelijk is, is samen met een of meer anderen voor het geheel aansprakelijk voor een bepaalde schuld, dat betekent dat ieder van de hoofdelijk aansprakelijken individueel voor het geheel kan worden aangesproken, b.v. twee personen hebben met elkaar een rekening bij de bank, er is bij de overeenkomst bepaald dat bijde schuldenaren hoofdelijk aansprakelijk zijn, er ontstaat een debetsaldo, de ene schuldenaar heeft helemaal geen geld, de andere wel, de bank kan het debetsaldo geheel op de ene schuldenaar verhalen, de schuldenaar die in dit geval de gehele schuld betaald, heeft vervolgens een vorderingsrecht op de andere schuldenaar voor wat betreft de helft van de schuld.

Hoofdsom
De verschuldigde geldsom, exclusief de daarop berekende rentes en toeslagen voor gemaakte kosten.
 
I

Incasso
Het innen van een geldvordering zonder tussenkomst van een rechter (buitengerechtelijk).

Ingebrekestelling
Een schriftelijke verklaring van de schuldeiser aan zijn schuldenaar. In deze verklaring staat dat de schuldenaar in gebreke is en hij formeel aansprakelijk wordt gesteld voor de schade die de schuldeiser lijdt door het uitblijven van de presentatie.

Insolventie
Staat waarin een persoon of onderneming niet aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen. Gaat soms vooraf aan faillissement.
 
K

Kantonrechtersformule
Afspraken tussen de kantonrechters over de wijze waarop de hoogte van een vergoeding bij een ontbinding van een arbeidsovereenkomst wordt berekend.

Kort geding
Procedure om in een spoedeisende zaak snel een beslissing van de rechtbank te krijgen. Dit is een voorlopige uitspraak. Hierna kunnen de partijen alsnog naar de rechtbank gaan om de zaak voor te leggen (de 'bodemprocedure').

Klacht
Heeft u een geschil met uw deurwaarder of een klacht? Leg dit dan –schriftelijk- voor aan het gerechtsdeurwaarderkantoor zelf. Dit kantoor neemt uw klacht in behandeling en bericht u over de afhandeling ervan. Komt u er samen niet uit? Dan kunt u uw klacht indienen bij de Kamer van Gerechtsdeurwaarders. (zie Klachtafhandeling)
 
L

Lijdelijk
In het civiele recht is 'de rechter lijdelijk'. Dat betekent dat hij alleen beslist op de geschilpunten die de partijen zelf naar voren brengen en een afwachtende houding aanneemt. In het strafproces en het bestuursproces is de rechter daarentegen leidend. Hij onderzoekt de zaak die aan hem wordt voorgelegd.

Loonbeslag
Loonbeslag is een vorm van derdenbeslag: beslag onder de werkgever op het loon van de schuldenaar. Loonbeslag wordt door de deurwaarder, in opdracht van een schuldeiser, uitgevoerd.
 
M

Mediation
Alternatieve methode om geschillen buiten de rechter om op te lossen. Wordt ook alternatieve geschillenbeslechting of ADR genoemd.

Minnelijk (incasso)
In het minnelijke incassotraject (ook wel buitengerechtelijk genoemd) proberen de partijen zonder tussenkomst van de rechter of dwangmiddelen tot een oplossing van de zaak te komen.

Minnelijk schikking
Akkoord bereikt zonder tussenkomst van de rechter.
 
O

Openbaar exploot
Een exploot dat moet worden betekend aan iemand zonder bekende woon- of verblijfplaats wordt betekent aan het parket van het openbaar ministerie bij het gerecht van de plaats waar de zaak dienen moet, daarnaast wordt een verkorte versie van het exploot gepubliceerd in de krant, de oproepingstermijn voor dagvaarding is drie maanden.

In het geval dat er geen woon- of verblijfplaats in Nederland bekend is maar wel in Europa wordt het exploot betekend conform de regelgeving opgenomen in o.a. de Europese Betekeningsverordening.

Ontruiming
Een gerechtsdeurwaarder mag de debiteur dwingen een onroerende zaak (pand) te verlaten als deze in gebreke blijft. Ontruiming kan uitsluitend met een gerechtelijk bevel (vonnis van kantonrechter). De gerechtsdeurwaarder haalt alle goederen die niet bij het betreffende pand horen uit dat pand en plaats deze op straat. Deze goederen worden vervolgens door de gemeente afgevoerd en opgeslagen of als afval afgevoerd. Ook mensen en dieren die in het pand aanwezig zijn worden daaruit gezet. Ontruiming heft de schuld van de debiteur niet op: de geldvordering blijft gehandhaafd vermeerderd met alle kosten.
 
P

President
De voorzitter van een rechtbank, een gerechtshof en van de Hoge Raad heet president. Ook de rechter die een zitting van een rechtbank of hof voorzit wordt president of voorzitter genoemd.

Procureur

Een procureur is een procesvertegenwoordiger in een burgerlijke rechtszaak. Als een advocaat een rechtszaak heeft die niet in zijn eigen arrondissement gehouden wordt schakelt hij een collega in die wel in dit arrondissement staat ingeschreven: de procureur. Die zorgt ervoor dat alle noodzakelijke processtukken bij de rechtbank en de advocaat terechtkomen. De advocaat blijft wel verantwoordelijk voor de rechtszaak en voert ook het woord.

Proceskosten
Salarissen en voorschoten van advocaten en procureurs en verdere(noodzakelijke) gerechtskosten alsmede kosten salaris gemachtigde.
 
R

Rechtelijke macht
Rechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord.

Repliek
Repliek is het antwoord van de eiser op de conclusie van antwoord van de gedaagde in de gerechtelijke procedure.

Requirant
Degene die een vordering indient.

Rol
Een lijst van de zaken die op de zitting worden behandeld, waarbij aangegeven wordt welke stukken uitgewisseld moeten worden tussen partijen.
 
S

Salaris gemachtigde
Het salaris van de gemachtigde in een procedure, het salaris is verschuldigd op het moment dat de dagvaarding is betekend, een van de partijen kan worden veroordeeld tot betaling van het salaris van de gemachtigde van de ander, de hoogte van het salaris is afhankelijk van het belang van de zaak en de hoeveelheid werkzaamheden die zijn verricht, er wordt een standaard tarief gehanteerd dat gebaseerd is op afspraken die zijn gemaakt met kantonrechters, een kantonrechter heeft bevoegdheid het salaris te machtigen, het salaris dekt over het algemeen niet het werkelijke honorarium.

Schuldenaar
De schuldenaar is degene die een betaalverplichting jegens een opdrachtgever niet is nagekomen.

Sommatie
Een sommatie is een aanmaning tot betaling.

Substantiëringsplicht
De plicht die de eiser heeft om niet alleen de eis, maar ook de door de gedaagde partij tegen de eis aangevoerde verweren en de gronden daarvoor, in de dagvaarding te vermelden.

Surseance van betaling
Wettelijk uitstel van betaling.
 
T

Terme de grace
De rechter kan in een vonnis opnemen dat de huurder nog ten hoogste één maand de tijd krijgt om alsnog aan zijn verplichtingen uit de huurovereenkomst te voldoen, als de huurder dan niet aan zijn verplichtingen heeft voldaan is de huurovereenkomst ontbonden, BW art. 5:1623 n lid 2.

Titel
Juridische basis bijvoorbeeld vonnis, notariële akte, dwangbevel of beschikking

Toevoeging
Beslissing van de Raad voor Rechtsbijstand waarmee een rechtzoekende voor een bepaalde procedure een raadsman wordt toegewezen.
 
U

Uitvoerbaar bij voorraad
Indien in een titel de veroordeling uitvoerbaar bij voorraad is verklaard betekent dat, dat de tenuitvoerlegging kan aanvangen en worden voortgezet ongeacht of er een rechtsmiddel (bv. hoger beroep of verzet) tegen wordt ingesteld.
 
V

Vennootschap onder firma (V.O.F.)
Twee of meer vennoten voeren samen een bedrijf onder een gemeenschappelijke naam, een v.o.f. dient te worden ingeschreven in het handelsregister, een v.o.f. heeft een eigen vermogen, maar is geen rechtspersoon, dat betekent dat schuldeisers van de zaak zich zowel op het vermogen van de zaak als op de privé-vermogens van de vennoten kunnen verhalen, vennoten zijn hoofdelijk aansprakelijk voor vennootschapsschulden.

Verstek
Niet verschijnen (verstek laten gaan) bij een gerechtelijke procedure. Verstek brengt toewijzing van de eis van de tegenpartij mee, tenzij de eis door de rechter ongegrond of onrechtmatig wordt verklaard.

Verzet
Bezwaar tegen een uitspraak dat iemand kan indienen die bij verstek (afwezigheid) veroordeeld is.

Vonnis
Een vonnis is een beslissing van een rechter in dagvaardingsprocedures.

Vordering
Het totaal van de hoofdsom, vermeerderd met rentes en toeslagen voor de gemaakte kosten in de betreffende zaak.
 
W

Wettelijke rente
De rente die wettelijk verschuldigd is bij het te laat betalen van de geldsom.

WSNP
De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen biedt natuurlijke personen (personen waarbij geen sprake is van een eigen bedrijf) met financiële problemen een perspectief op een schuldenvrije toekomst. Dit is een traject vergelijkbaar met het faillissement. Een rechter beslist over het doorgaan van de sanering, hoogte van het aflossingsbedrag en de duur van de sanering. Belangrijke voorwaarden voor toelating zijn dat de schulden ter goeder trouw zijn ontstaan en dat een vrijwillig akkoord over afbetaling niet meer mogelijk is.
 
Z

Zittende Magistratuur
Aanduiding voor de rechters. Zie ook Rechterlijke macht.